NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

77. rocznica masowej deportacji Polaków na Sybir

77. rocznica masowej deportacji Polaków na Sybir

dodano: 2017-02-12

10 lutego br. Kielecki Oddział Związku Sybiraków oraz Stowarzyszenie Kieleckich Rodzin Katyńskich były organizatorami uroczystości upamiętniającej 77. rocznicę pierwszej z czterech masowej wywózki ludności polskiej na Sybir przez okupacyjne władze sowieckie.
Kieleckie uroczystości odbyły się na Cmentarzu Starym w Kielcach pod Pomnikiem Sybiraków oraz pod Pomnikiem Katyńskim. Wzięli w nich udział m.in. przedstawiciele Świętokrzyskiej „Solidarności”.

 

Deportacje obywateli polskich w głąb ZSRR były zorganizowane przez okupacyjne władze sowieckie. W nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja Polaków z ziem zaanektowanych przez Związek Sowiecki, po 17 września 1939 roku. Objęła ona przede wszystkim polskich osadników wojskowych, służbę leśną oraz cywilnych kolonistów. Kolejna fala deportacji miała miejsce dwa miesiące później, w kwietniu 1940 roku. Objęła ona przedstawicieli polskich elit, m. in. urzędników, nauczycieli, sędziów a także rodziny osób deportowanych w lutym 1940 roku. W czerwcu 1940 roku wywózki na Syberię objęły przede wszystkim Polaków (w tym obywateli polskich żydowskiego pochodzenia) ze środkowej i zachodniej części kraju, którzy po 1 września 1939 roku szukali na Kresach schronienia przed Niemcami. W maju 1941 roku władze sowieckie podjęły decyzję o dalszym „oczyszczaniu” wschodnich ziem Rzeczypospolitej. 22 maja 1941 roku rozpoczęła się kolejna masowa deportacja, tym razem przede wszystkim mieszkańców Małopolski Wschodniej (w sowieckim nazewnictwie: Zachodnia Ukraina), ponownie przedstawicieli polskich elit oraz rodzin osób deportowanych wcześniej.
Istnieją spore rozbieżności w ustaleniu liczby osób deportowanych w latach 1940–1941 w głąb Związku Sowieckiego. Niektórzy badacze szacują liczbę deportowanych na 800 tysięcy do miliona, inni na 300, 350 tysięcy. Te ostatnie dane pochodzą z udostępnianych po 1990 roku archiwaliów postsowieckich. Należy jednak zastrzec, że do dzisiaj polscy historycy nie mają pełnego dostępu do tych zbiorów.
Ocenia się, że śmiertelność wśród zesłańców w latach 1939–1941 sięgała nawet 25% osób deportowanych. Męczeńska droga deportowanych zaczynała się już w momencie najścia NKWD na ich domy, gdy dawano im kilkanaście minut na spakowanie się. Potem był trwający kilkadziesiąt dni transport na Syberię, w bydlęcych wagonach przy mrozie sięgającym pięćdziesięciu stopni Celsjusza. Często „miejscem osiedlenia” był zaśnieżony step lub tajga. Śmiertelność zwiększała również mordercza praca w kopalniach złota, niklu, węgla czy uranu.
(tekst na podstawie: Grzegorz Kucharczyk, Deportacje Polaków na Syberię w XX wieku. Narodowe Centrum Kultury).
 
 
 

Udostępnij

wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego