NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Najczęściej zadawane pytania

21. Którzy członkowie Związku mogą podlegać szczególnej ochronie stosunku pracy?
Szczególnej ochronie stosunku pracy podlegają członkowie Związku imiennie wskazani uchwałą zarządu zakładowej organizacji związkowej.

22. Czy członkowie oddziałowych, wydziałowych, podzakładowych również mogą podlegać ochronie?
Tak, jeśli osoby takie zostały imiennie wskazane uchwałą zarządu zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej, jako osoby reprezentujące organizację związkowa wobec pracodawcy, bądź są członkami zarządu zakładowej lub międzyzakładowej organizacji związkowej.

23. Jaki jest zakres ochrony działaczy związkowych?
Zakres ochrony działaczy związkowych dotyczy:

  • wypowiedzenia stosunku pracy,
  • rozwiązania stosunku pracy,
  • wypowiedzenia warunków pracy lub płacy,
  • jednostronnej zmiany warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika.


24. Według jakich kryteriów określa się liczbę osób chronionych?
Istnieją dwa sposoby określania liczby osób chronionych, jednym z nich jest liczebność organizacji związkowej, według której zarząd organizacji związkowej zrzeszającej do 20 członków ma prawo wskazać pracodawcy 2 pracowników podlegających ochronie. W przypadku gdy organizacja zrzesza więcej niż 20 członków, może wskazać dwie osoby oraz dodatkowo kolejne, według schematu:

  1. po 1 pracowniku na każde rozpoczęte 10 członków tej organizacji będących pracownikami, w przedziale od 21 do 50 tych członków,
  2. po 1 pracowniku na każde rozpoczęte 20 członków tej organizacji będących pracownikami, w przedziale od 51 do 150 tych członków,
  3. po 1 pracowniku na każde rozpoczęte 30 członków tej organizacji będących pracownikami, w przedziale od 151 do 300 tych członków,
  4. po 1 pracowniku na każde rozpoczęte 40 członków tej organizacji będących pracownikami, w przedziale od 301 do 500 tych członków,
  5. po 1 pracowniku na każde rozpoczęte 50 członków tej organizacji będących pracownikami, w przedziale powyżej 500 tych członków.

Drugim kryterium określającym liczbę osób chronionych jest kadra kierownicza.
Zakładowa organizacja związkowa składa do pracodawcy zapytanie odnośnie liczby osób stanowiących kadrę kierowniczą, pracodawca ma 7 dni na udzielenie odpowiedzi.

25. Jaki jest czas trwania wzmożonych gwarancji ochronnych?
Czas trwania ochrony określany jest uchwałą zarządu organizacji związkowej, a po jego upływie dodatkowo czas odpowiadający połowie okresu określonego uchwałą, nie dłużej jednak niż 1 rok po jego upływie. Najczęściej jest to okres kadencji i kolejne 12 miesięcy po tym okresie.

26. Czy związki zawodowe mają prawo do wnoszenia projektów ustaw pod obrady Sejmu?
W systemie ustawodawstwa polskiego związki zawodowe nie posiadają inicjatywy ustawodawczej, tj. prawa bezpośredniego wnoszenia projektów ustaw pod obrady Sejmu. Natomiast reprezentatywne organizacje związkowe w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych mogą występować z wnioskami o wydanie bądź zmianę ustawy albo innego aktu prawnego w zakresie spraw objętych zadaniami związków zawodowych. Jednocześnie warto zwrócić uwagę na postanowienia art. 118 ust. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którymi sto tysięcy obywateli mających prawo wybierania do Sejmu uprawnionych jest do wniesienia pod obrady Sejmu projektu ustawy. Związki zawodowe w swojej praktyce niejednokrotnie były organizatorem tego rodzaju akcji społecznych.

27. Jakie inne organy mogą reprezentować interesy pracowników?
Poza związkami zawodowymi interesy pracowników mogą reprezentować:

  • rady pracowników
  • europejskie rady zakładowe
  • przedstawiciele pracowników w służbach bhp
  • samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego
  • samorząd załogi przedsiębiorstwa państwowego „Porty Lotnicze”
  • samorząd pracowniczy przedsiębiorstwa mieszanego
  • przedstawiciele pracowników w spółce europejskiej
  • przedstawiciele pracowników w spółdzielni europejskiej
  • przedstawiciele pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia się spółek
  • reprezentanci wybierani doraźnie (ad hoc) w sposób przyjęty u danego pracodawcy,
  • społeczna inspekcja pracy,
  • reprezentanci pracowników w radach nadzorczych,
  • organy samorządów zawodowych.

Należy jednak zaznaczyć, że w obecnym ustroju pracowniczym w Polsce to związki zawodowe zajmują wiodącą pozycję wśród podmiotów partycypacji pracowniczej w zarządzaniu.

28. Czy pracownik – członek związku zawodowego ma prawo do urlopu bezpłatnego w macierzystym zakładzie pracy w celu wykonywania funkcji z wyboru?
Rozporządzenie z dnia 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy (Dz. U. Nr 71 poz. 336) ma zastosowanie do działaczy, którzy korzystają z urlopu bezpłatnego. Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o zw. zaw. pracownikowi powołanemu do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli z wyboru wynika obowiązek wykonywania tej funkcji w charakterze pracownika, przysługuje – na wniosek organizacji związkowej – prawo do urlopu bezpłatnego. Pracodawca ma obowiązek udzielić tego urlopu. Po urlopie bezpłatnym związkowiec wraca do pracy na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym, jeżeli zgłosi swój powrót w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba, że nastąpiło z przyczyn niezależnych od pracownika.

29. Czy pracownik pełniący funkcje związkowe ma prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia?
Przepisy art. 25 ust. 2 oraz art. 31 ust. 3 ustawy o związkach zawodowych przewidują zwolnienia na czynność doraźną. Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy. Z takiego uprawnienia korzystać może także członek związku pełniący funkcję związkową w zakładzie pracy. W ustawie nie zdefiniowano, co należy rozumieć przez sformułowanie „czynność doraźna”. Tak samo nie wyjaśniono, jakie funkcje należy uznać za związkowe. W literaturze prawa pracy, podkreśla się, że może to być każda funkcja związkowa, np. funkcja delegata na zjazd, pełnomocnika procesowego, a także udział w pracach komisji lub zespołu problemowego, wyznaczenie do pracy w radzie zatrudnienia, wojewódzkiej komisji dialogu społecznego, komisji trójstronnej czy udział w negocjacjach zbiorowych.

30. Czego mogą dotyczyć spory zbiorowe z pracodawcą?
Spory zbiorowe pracowników z pracodawcą mogą dotyczyć warunków pracy, płacy lub świadczeń socjalnych oraz praw i wolności związkowych pracowników oraz innych grup, którym przysługuje prawo zrzeszania się w związki zawodowe. Najczęściej jednak spory zbiorowe prowadzone są w celu wprowadzenia nowych regulacji np. w regulaminie wynagradzania.

wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego