NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Najczęściej zadawane pytania

41. Kiedy i na jakich zasadach pracownik nabywa prawo do wypłaty ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy?
Ekwiwalent za urlop wypoczynkowy jest wypłacany pracownikowi, który nie wykorzystał urlopu wypoczynkowego w naturze w przewidzianym na to okresie czasu, czyli w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo oraz w trzech pierwszych miesiącach roku następującego, a nastąpiło rozwiązanie lub wygaśnięcie umowy o pracę. Zasady wypłacania ekwiwalentu są zawarte w rozporządzeniu MPiPS z dnia 8 stycznia 1997 roku w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Ekwiwalent za urlop ustalany jest na takich zasadach, jak wynagrodzenie urlopowe, przy czym nie obowiązuje zasada, że dolicza się wynagrodzenie, jakie pracownik otrzymałby gdyby w tym czasie pracował. Natomiast ekwiwalent dotyczy uzupełnienia podstawy wymiaru w przypadku, gdy pracownik nie przepracował pełnego okresu trzech miesięcy poprzedzających nabycie prawa do ekwiwalentu.

42. Czy roszczenie o ustalenie okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy podlega przedawnieniu?
Roszczenie o ustalenie, że dany wypadek był wypadkiem przy pracy nie podlega przedawnieniu, natomiast instytucji przedawnienia podlegają roszczenia związane z tym zdarzeniem. W zależności od tego czy roszczenia odszkodowawcze związane z wypadkiem będą dochodzone od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych czy od pracodawcy, w zakresie wykraczającym poza odpowiedzialność ZUS, terminy przedawnienia tych roszczeń będą wynikać albo z przepisów ubezpieczeniowych albo z art. 291 Kodeksu pracy.

43. Co to jest mobbing?
Ustawa – Kodeks pracy (art. 943 §2) określa mobbing jako działania lub zaniechania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu pracowników. z treści tego przepisu wynika konieczność występowania łącznie przesłanki uporczywości (czyli częstej powtarzalności zachowań) oraz długotrwałego nękania (około 6 miesięcy) aby można było mówić o znamionach mobbingu. Stronami patologicznych zachowań mobbingiem zwanych są każdorazowo mobber (prześladowca) oraz osoba prześladowana. Ofiarą tak rozumianego mobbingu może być tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę bez względu na jej rodzaj. Mobberem zaś może być osoba nie będąca pracownikiem.

44. Uprawnienia związków zawodowych w zwalczaniu mobbingu?
Na podstawie art. 23 ust. 1, art. 26 pkt. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych, związki zawodowe sprawują kontrolę nad przestrzeganiem prawa pracy, uczestniczą w nadzorze przestrzegania przepisów i zasad dotyczących również problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zajmują stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych z uwzględnieniem szeroko pojętych uregulowań prawnych. Uwzględniając Statut, NSZZ „Solidarność” prowadzi działalność w zakresie obrony godności, praw i interesów pracowniczych w szczególności członków Związku ale nie tylko. Już z treści przytoczonych przepisów wynika, że każdy pracownik, a szczególnie ten zrzeszony w Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” obowiązkowo powinien już u początku pojawienia się znamion mobbingu poinformować Związek, który zajmie się pełnym wyjaśnieniem i rozwiązaniem gangsterskich praktyk definiowalnego, potencjalnego mobbera. W pierwszej kolejności zadba o rozprowadzenie w zakładzie pracy czytelnych reguł przeciwdziałania mobbingowi i wyegzekwowania obowiązku pracodawcy sprowadzającego się do systematycznej ochrony godności i dóbr osobistych pracowników.

45. Sposoby zwalczania mobbingu?
W pierwszej kolejności koniecznie należy wyegzekwować obowiązek pracodawcy przeciwdziałania mobbingowi wynikający z ustawy kodeks pracy (art. 943 § 1), oraz obowiązek szanowania godności i dóbr osobistych pracownika (art. 111 ustawy kodeks pracy). Następnie po stwierdzeniu początkowych znamion mobbingu należy zadbać o dowody tego rodzaju mobberskich praktyk, którymi są między innymi dokumentacja lekarska, własne notatki, zapisy rozmów, relacje świadków, nagrania z wykorzystaniem monitoringu zakładowego. Walki z mobbingiem nie wolno prowadzić samodzielnie. Stąd koniecznie trzeba wtajemniczyć w tego rodzaju proceder związkowców, bliskie osoby, rodzinę i przyjaciół. Na agresję mobbera nie trzeba odpowiadać agresją. Państwowa Inspekcja Pracy nie rozstrzyga w definitywny sposób o istnieniu mobbingu w zakładzie pracy, ale pomaga i z tej możliwości należy skorzystać. O tym czy mamy do czynienia z mobbingiem czy nie zawsze rozstrzyga sąd kierując się w toczącym postępowaniu przedłożonymi przez osobę prześladowaną dowodami.

46. Czy można wykorzystać w następnym roku kalendarzowym dni wolne z tytułu opieki nad dzieckiem?
Zgodnie z art. 188 Kodeksu pracy, pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na dwa dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Pracodawca ma obowiązek udzielić takiego zwolnienia. Dni wolnych przysługujących  w danym roku z tytułu opieki nad dzieckiem nie można jednak przenosić na następny rok kalendarzowy lub żądać ekwiwalentu pieniężnego w wypadku rozwiązania umowy o pracę. Można jednakże żądać, by dni wolne przysługujące z tytułu opieki nad dzieckiem w danym roku kalendarzowym zostały udzielone wraz z urlopem wypoczynkowym.

47. Czy można złożyć wniosek o urlop żądając tylko czterech godzin urlopu pracując na pełny etat?
Zgodnie z art. 1541 kodeksu pracy, urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu. Nie jest więc dopuszczalne, w przypadku gdy jest się zatrudnionym na cały etat, żądać wykorzystania tylko kilku godzin w jednym dniu, gdyż pracując osiem godzin, otrzymujemy tyle godzin urlopu. Natomiast osoba pracująca na niepełny etat może żądać udzielenia jej urlopu odpowiednio do wymiaru godzin jakie przepracowuje w danym dniu. Można oczywiście poprosić pracodawcę o zgodę na wyjście podczas godzin pracy w celu załatwienia sprawy. Wtedy będzie to dla pracownika czas wolny i płatny.

48. Czy podczas przebywania na urlopie wychowawczym pracodawca przeprowadzając zwolnienia grupowe może rozwiązać ze mną umowę o pracę?
Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z osobą korzystającą z urlopu wychowawczego w dwóch przypadkach:
- w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy;
- gdy zachodzi przyczyna uzasadniająca rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika;
W przypadku stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych dokonując zwolnień indywidualnych i grupowych, które nie są wynikiem likwidacji bądź upadłości pracodawcy, pracodawca nie może rozwiązać umowy o pracę z osobą przebywającą na urlopie wychowawczym.

wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego