NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski

Przemoc w pracy - Kazimierz Pasternak

Przemoc w pracy na dobre zadomowiła się w realiach naszego kraju. Występuje w różnej postaci i zmiennej dynamice. Nie pomija żadnej branży, skonkretyzowanych zawodów, zakładów pracy i instytucji. W bezpośredni sposób wpływa na zdrowie, komfort pracy, bezpieczeństwo a nawet życie pracowników. Znajduje się w katalogu przyczyn i okoliczności wypadków przy pracy i innych zdarzeń nie kwalifikowanych jako wypadki przy pracy. Liczba przypadków definiowanej przemocy w środowisku pracy nie jest dokładnie znana. Niewątpliwie rzutuje na kondycję zdrowotną milionowych rzesz pracowników i ich bliskich. Ma bezpośredni wpływ na zdrowie i psychikę ludzi z bardzo  poważnymi konsekwencjami społeczno-ekonomicznymi dla przyszłości kraju i przyszłych pokoleń. Jest skutkiem braku elementarnej kultury określającej standardy międzyludzkich relacji w środowiskach pracy. Obowiązujące w tej dziedzinie normy prawne o charakterze konstytucyjno-ustawowym jak i międzynarodowym nie są powszechnie szanowane i egzekwowane co bezpośrednio wpływa na rosnącą liczbę przypadków przemocy w środowisku pracy. Najczęściej poszkodowani nie za bardzo wiedzą jak skutecznie dawać sobie radę z przejawami przemocy w pracy. Nie dają rady podejmować skutecznej walki z przekleństwami, z doświadczaną przemocą. Wystarczy przytoczyć chociażby rozlewający się w krajowej rzeczywistości pracowniczej mobbing definiowany przez ustawę – kodeks pracy, aby przekonać się o dramatyzmie osób chwyconych w szpony mobbera, osobnika o cechach psychopatycznych, prześladującego swe ofiary w białych rękawiczkach, bez widocznego śladu. Sami nie są w stanie się obronić. Stąd wynika konieczność podjęcia przez nich działania, otwarcia się na innych, gromadzenia dowodów mobberskiego dręczycielstwa i zasygnalizowania problemu Państwowej Inspekcji Pracy czy organizacji związkowej. Udowodnić mobberowi prowadzoną przestępczą działalność nie jest łatwo. Tym bardziej wymaga to nieco czasu, dowodów i pomocy innych ludzi oraz organizacji związkowych. Warto pamiętać, że mobberem w środowisku pracy może być również osoba nie będąca pracownikiem zatrudniona chociażby na  podstawie kontraktu menadżerskiego. Zawsze ostatecznie sąd orzeka czy mamy do czynienia z mobbingiem – zachowaniem lub działaniem uporczywym i długotrwałym ukierunkowanym na nękanie, zastraszanie i prześladowanie. Przemoc w pracy może sprowadzać się również do zachowań zastrzeżonych dla ustawy Kodeks karny, zagrożonych w szczególnych przypadkach pozbawieniem lub ograniczeniem wolności. Społeczni inspektorzy pracy w zespołach powypadkowych winni skrupulatnie badać potencjalne zdarzenia o znamionach przestępczych mających wpływ na wypadek przy pracy.