NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Tygodnik Solidarność Świętokrzyska nr 30 (1167) z dn. 24 sierpnia 2018r.

Aktualność Porozumień Gdańskich - Waldemar Bartosz

Właśnie obchodzimy 38. rocznicę Porozumień Gdańskich i powstania Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Data 31 sierpnia wpisana nawet została przez Sejm RP jako państwowe Święto Wolności i Solidarności.

Wydaje się więc, że powszechnie akceptowana rocznica pociąga za sobą również znajomość ówczesnych postulatów. Wystarczy się im przyjrzeć, aby stwierdzić, że nie koniecznie wszystkie postulaty znamy i nie wszystkie są zrealizowane. Oprócz tego część z nich ma już charakter historyczny, wszak upływ czasu robi swoje, również jeśli chodzi o dezaktualizację niektórych zapisów. Przypomnieć też trzeba, że Porozumienia Gdańskie nie były jedynymi, że wśród wielu lokalnych umów, dwie inne umowy zapisały się również na stałe w polskiej historii. Chodzi o Porozumienia Szczecińskie z 30 sierpnia 1980r. i Porozumienia Jastrzębskie z 3 września 1980r. Jednakowoż Porozumienia Gdańskie stanowią fundament, na którym zbudowane jest istnienie NSZZ „Solidarność”.

Przypatrując się 21 Postulatom z 17 sierpnia 1980r., bardzo jasno nasuwa się spostrzeżenie, że z dzisiejszego punktu widzenia są trzy warstwy tego tekstu: warstwa doraźna, dotycząca wydarzeń 1980r., warstwa historyczna związana z sytuacją PRL-u i warstwa uniwersalna.

Do części pierwszej należy zaliczyć gwarancję dla ówcześnie strajkujących i zwolnionych z pracy. Są to postulaty: 2-gi, 4-ty, 5-ty i 7-my. Mówią one o zagwarantowaniu bezpieczeństwa dla strajkujących i osób wspomagających strajk, o uwolnieniu ówcześnie osadzonych za wspieranie strajków i opozycjonistów oraz o poinformowaniu opinii publicznej o utworzeniu Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego.

Do postulatów historycznych, odnoszących się do tamtej, PRL-owskiej rzeczywistości należy zaliczyć postulaty: 3-ci, 6-ty, 11-ty, 13-ty. Jak widać nie jest ich wiele i dotyczą m.in. zniesienia cenzury państwowej, rzetelnej informacji o sytuacji ekonomicznej kraju, zniesienia cen komercyjnych i dewizowych, wprowadzenia kartek na artykuły deficytowe – przede wszystkim na mięso i jego przetwory.

Większość postulatów nie straciła nadal na aktualności i można je zaliczyć do zagadnień uniwersalnych. Należą do tej grupy postulaty dotyczące praw podstawowych, m.in. prawa do zrzeszania się w wolnych związkach zawodowych, zgodnie z Konwencją nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, wolności słowa i druku również dla wyznań religijnych, rekompensowania pracownikom wzrostu inflacji, merytorycznej a nie partyjnej polityki personalnej, obniżenia wieku emerytalnego dla kobiet (55 lat) i dla mężczyzn (60 lat) lub przepracowania 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn bez względu na wiek. Do tej grupy należą także postulaty: poprawy warunków funkcjonowania służby zdrowia, zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc w żłobkach i przedszkolach, wprowadzenia urlopów macierzyńskich płatnych przez okres trzech lat na wychowanie dziecka i postulat wolnych sobót (!).

Jak widać ówczesne postulaty w dużej mierze nie straciły na ważności. Jednocześnie socjalny wymiar tego dokumentu jest znany i przeczy tym współczesnym propagandzistom, którzy dziś wzywają związki zawodowe do przyhamowania żądań.

 


Udostępnij

Pozostałe artykuły tego wydania:


wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego