NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Tygodnik Solidarność Świętokrzyska nr 36 (1173) z dn. 5 października 2018r.

Samorządowe szranki - Waldemar Bartosz

Galop wyborczy już się rozpoczął. Kto zechce, może poznać listy kandydatów do wszystkich trzech szczebli samorządu: gminnego, powiatowego i wojewódzkiego. Samorząd, jako jedna z form organizacji państwa i społeczeństwa wynika z zasady pomocniczości państwa. Zasada ta została sformułowana w encyklice Piusa XI „Quadragesimo Anno” (1931 r.) i określa, iż wspólnoty na niższym poziomie winny posiadać możliwość zaspokajania potrzeb obywateli, państwo natomiast zobowiązane jest do takiego zorganizowania tych społeczności, aby mogły one realizować te zadania. Generalnie, chodzi tu o decentralizację władzy. Samorządy więc powinny posiadać określone kompetencje, w oparciu o które decydują o sprawach poszczególnych społeczności lokalnych. Należy więc się przyjrzeć jakie kompetencje posiadają trzy polskie szczeble samorządu. Wszystkie te kompetencje opisane są w poszczególnych ustawach sejmowych. I tak, Ustawa o samorządzie gminnym (z 1990 r., z późniejszymi zmianami) przede wszystkim definiuje samorząd terytorialny, jako ogół mieszkańców na określonym terenie. Władze wykonawcze (Prezydent, Burmistrz, Wójt), jak i uchwałodawcze (poszczególne Rady) są po prostu organami tak rozumianego samorządu. Do kompetencji więc samorządu gminnego należy: ład przestrzenny (budownictwo), gospodarka nieruchomościami, gminne drogi, mosty, wodociągi, kanalizacja, śmieci, lokalny transport zbiorowy, pomoc społeczna (GOPS-y, MOPS-y) i podstawowa opieka zdrowotna, szkolnictwo podstawowe.

Ustawa o samorządzie powiatowym (z 1998 r., z późniejszymi zmianami) stanowi, iż do kompetencji tego szczebla samorządu należy: edukacja ponadpodstawowa, ochrona zdrowia specjalistyczna (szpitale, przychodnie specjalistyczne), pomoc społeczna (Ośrodki Pomocy Rodzinie), piecza zastępcza, transport zbiorowy ponadgminny, drogi ponadgminne, geodezja i kartografia, ochrona środowiska, prawa konsumenta, walka z bezrobociem. Kierując się zasadą pomocniczości: samorząd powiatowy nie powinien naruszać zakresu działań gmin.

Zadania samorządu wojewódzkiego (Sejmik województwa, Marszałek województwa) są sformułowane w Ustawie o samorządzie województwa (z 1998r., z późniejszymi zmianami). Do tych zadań o charakterze wojewódzkim należy: edukacja publiczna, w tym szczebla wyższego (szkoły wyższe zawodowe), promocja i ochrona zdrowia (szpitale i przychodnie specjalistyczne o wyższym stopniu referencyjności), kultura oraz odnowa zabytków (muzea, itp.), pomoc społeczna i rodzinna, zagospodarowanie przestrzenne, gospodarka wodna i przeciwpożarowa, transport zbiorowy ponadpowiatowy, drogi wojewódzkie, przeciwdziałanie bezrobociu (Wojewódzkie Urzędy Pracy). Samorząd województwa tworzy i realizuje strategię rozwoju województwa, która ujmuje także absorpcję środków unijnych.

Jak wynika z tego pobieżnego wyliczenia, kompetencje samorządów są rozległe. Na realizacje wymienionych zadań, samorządy partycypują w części z dochodów z podatków od osób prawnych (CIT) - 6,71% wpływów, od osób fizycznych (PIT) - 37,89% wpływów, a także z podatków od nieruchomości, podatku rolnego, leśnego, od środków transportowych, od spadków i darowizn, od czynności cywilnoprawnych.

Zadania i wyzwania, jakie stoją przed kandydatami a za miesiąc – radnymi, są niezmiernie ważne. Oby tylko większość z nich miała tę świadomość. Każdy wyborca ma prawo, aby w trakcie spotkań przedwyborczych sprawdzić stopień przygotowania kandydatów do przyszłej roli społecznej. Wszak skoro chcemy tworzyć Samorządną Rzeczpospolitą, twórzmy ją odpowiedzialnie.

 


Udostępnij

Pozostałe artykuły tego wydania:


wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego