NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Tygodnik Solidarność Świętokrzyska nr 36 (1173) z dn. 5 października 2018r.

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie dla psychologów – wyrok TK - Marta Śnioch

W dniu 26 czerwca 2018 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził jednogłośnie, że przepis ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, w którym nie uwzględniono wśród uprawnionych do świadczenia psychologów zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, jest zgodny z Konstytucją.

Warunkiem nabycia prawa do świadczenia kompensacyjnego jest osiągnięcie określonego wieku, posiadanie wymaganego stażu pracy i rozwiązanie stosunku pracy. W 30-letnim okresie stażu ubezpieczeniowego należy wykazać co najmniej 20 lat pracy w publicznych i niepublicznych przedszkolach, szkołach publicznych i niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych oraz w publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego. Przepis nie uwzględnia psychologów zatrudnionych w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. To stało się przedmiotem skargi do Trybunału Konstytucyjnego.

Trybunał uznał, że nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie należą z istoty prawa do zabezpieczenia społecznego, toteż swoboda ustawodawcy w kształtowaniu tego rodzaju instytucji jest większa. Ustawodawca zdecydował, że świadczenia te mają charakter przejściowy i wygasający. Finansowane są bezpośrednio z budżetu państwa, a nie z wyodrębnionego funduszu, co może wskazywać, że nie są to świadczenia o charakterze ubezpieczeniowym.

Świadczenie kompensacyjne jest formą przywileju, kompensatą likwidacji możliwości przejścia przez nauczycieli na emeryturę bez względu na wiek. Ustawodawca mógł zatem przyjąć, że nie wszyscy, którzy z tego przywileju korzystali zostaną objęci kolejną wyjątkową regulacją o charakterze przywileju. Cechą istotną adresatów zakwestionowanej regulacji jest nie tylko posiadanie statusu nauczyciela, ale także wykonywanie pracy w placówkach, związanych przede wszystkim z działalnością edukacyjną, dydaktyczno-wychowawczą. Działania poradni mają charakter wspierający i wspomagający względem działalności edukacyjnej, dydaktycznej podmiotów wymienionych w ustawie o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. W ocenie Trybunału, ze względu na specyfikę miejsca zatrudnienia (zbiorowość szkolna), zasadne było objęcie ustawą „innych pracowników pedagogicznych” (w tym psychologów), zatrudnionych w szkołach i innych wskazanych w ustawie placówkach oświatowych. Praca psychologów w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, co do zasady, nie odpowiada tej specyfice. Nawet jeśli w pojedynczych wypadkach praca psychologów pracujących w poradniach psychologiczno-pedagogicznych i w szkołach byłaby identyczna, to nie zmienia to prawidłowości przyjętego rozróżnienia na poziomie generalnym.

Trybunał wskazał, że przyznając świadczenie spoza systemu ubezpieczeń społecznych, ustawodawca mógł ograniczyć kategorię podmiotów uprawnionych przez wskazanie dodatkowego kryterium. Podkreślono także, że istnieje racjonalny związek pomiędzy celem ustawy a kryterium miejsca zatrudnienia, jeśli w miejscu tym występują specyficzne warunki pracy. Miejsce zatrudnienia jest istotnym kryterium potrzebnym do wyodrębnienia kategorii podmiotów uprawnionych do świadczenia kompensacyjnego. Tym samym utrzymał stanowisko Trybunału wyrażony w wyroku z 4 czerwca 2013 r.


Udostępnij

Pozostałe artykuły tego wydania:


wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego