NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Tygodnik Solidarność Świętokrzyska nr 46 (1136) z dn. 15 grudnia 2017r.

Pobarbórkowe refleksje - Waldemar Bartosz

Obchody święta górników już się zakończyły. Jak wiadomo tradycyjna Barbórka obchodzona jest w okolicach 4 grudnia, bo wtedy w kalendarzu znajduje się dzień świętej Barbary – Patronki górników i geologów. Jest to powszechna wiedza, ale niewielu z nas wie o historii tego święta w polskiej tradycji. Jak podają źródła, pierwsze oficjalne obchody Barbórki odbyły się w grudniu 1919 r. w Akademii Górniczej w Krakowie. Obrzęd oparty był o wzory wypracowane w austriackim miasteczku Loeben w Austrii. Było więc „skakanie przez skórę” przewidziane dla adeptów górnictwa, była „stara i młoda strzecha” i „prezydium w sprawach piwnych nigdy nieomylne”. Uroczystość ta fizycznie odbyła się na salach krakowskiego Grand Hotelu. Kolejne barbórki odbywały się aż do 1936 r. w Teatrze Starym. W „skoku przez skórę” uczestniczyli co roku studenci pierwszego roku studiów górniczych. Każdy z nich miał swojego starszego „ojca chrzestnego”.

W latach trzydziestych XX wieku obchody Barbórki obejmowały zawsze: pochód lisów, bardzo często ulicami miasta, z władzami kopalni, uczelni górniczych, władz miejskich i zawsze w towarzystwie orkiestr dętych; oraz spotkania gwarków, czyli karczma piwna, którą prowadził zawsze „prezes prezydium w sprawach piwnych nigdy nieomylnych”. Sala biesiadna dzieliła się na „dwie tablice”, którym przewodzili kontrapunkcie i kantorzy. „Służby porządkowe” w takiej karczmie ustalały kary za najmniejsze przewinienia, prowadzili „pojedynki między tablicami”, z głównym pojedynkiem piwnym. Podstawowe polecenia wydawane były w języku łacińskim, lecz zwroty te były przyswojone i powszechnie znane. W karczmach piwnych uczestniczyli wyłącznie mężczyźni, dla kobiet, często żon górników zarezerwowany był w odrębnym pomieszczeniu „babski comber”. Często po zakończeniu owych karczm i babskich combrów, urządzano bale i wtedy mężczyźni spotykali się z kobietami.

Tradycja ta szybko została przyjęta we wszystkich praktycznie kopalniach i przetrwała, często znacznie zmieniona do współczesnych czasów.

Również w obecnym – 2017 r. także w naszym świętokrzyskim regionie – białym i siarkowym zagłębiu odbyły się tradycyjne Barbórki. W wielu z nich uczestniczyli nasi związkowcy, władze polityczne, administracyjne i oczywiście pracownicy kopalni.

Na jednej z owych barbórek do Siarkopolu w Staszowie przybyli: przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” – Piotr Duda i sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP – Adam Kwiatkowski, posłowie na Sejm RP z Klubu PiS.

Było poważnie, bo i medale i nagrody i przemówienia oraz ludycznie, bo lało się piwo, rozlegały się śpiewy, karczma piwna żyła. Tym sposobem tradycja przechodzi z pokolenia na pokolenie i stanowi między innymi o naszej tożsamości.


Udostępnij

Pozostałe artykuły tego wydania:


wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego