NSZZ Solidarność Region Świętokrzyski



Newsletter

Tygodnik Solidarność Świętokrzyska nr 42 (1363) z dn. 22 listopada 2022r.

Powstanie listopadowe u nas - Waldemar Bartosz

Listopad w naszej historii zapisał się przede wszystkim wybuchem powstania narodowego, zwanego potem Powstaniem Listopadowym. Noc z 29 na 30 listopada 1830r. – to ten moment rozpalenia patriotycznych emocji i planów. Powstanie rozpoczęte w Warszawie, czyli w Królestwie Polskim, objęło również Litwę, Żmudź i Wołyń. Wówczas Kielce były stolicą województwa krakowskiego, bo taką decyzję w 1816r. podjął Namiestnik Królestwa Polskiego – gen. Józef Zajączek. Kraków bowiem miał status Wolnego Miasta, nie mógł być stolicą części Królestwa, czyli krakowskiego województwa. Powstanie 1830r. trafiło w Kielcach na podatny grunt. Prezydent miasta – Dominik Wójcikowski na początku grudnia zarządził powołanie pod broń żołnierzy i podoficerów. Wówczas też pełnomocnikiem powstańczego Rządu Narodowego był Jan Ledóchowski, który wydał odezwę do mieszkańców tegoż województwa krakowskiego, wzywając do powstania. Choć intensywnych działań wojennych w Kielcach nie było, miasto stało się ważnym ośrodkiem zaopatrzenia powstańców w broń oraz w rezerwę wojskową.
Broń produkowano w zakładach w Białogonie a na front zgłosiło się ok. 100 młodych mieszkańców Kielc.
W tamtym czasie też do Kielc przeniesiono skarbiec Banku Polskiego. Miasto zalała także fala uchodźców z Warszawy, gdzie toczyły się zaciekłe walki powstańców z armią carską. Wraz z nią do Kielc przybył także były wódz powstania Jan Skrzynecki.
Niebawem jednak korpus rosyjski generała Teodora Rüdygiera zajął z marszu Kielce oraz całe województwo, wypierając powstańców do Galicji.
Powstanie się skończyło 21 października 1831r. a rozpoczęły się represje wobec jego uczestników. Niektórzy organizatorzy sił zbrojnych w województwie krakowskim: Ledóchowski, Dembiński i Różycki opuścili granicę Królestwa i znaleźli się na emigracji. Inni: Spytek Jordan i Jan Małachowski polegli w walce, jeszcze inni zapełnili cele więzienne. W ciągu całego okresu trwania powstania powołano w województwie krakowskim ok. 80 tys. mężczyzn, co stanowiło piątą część ogółu ludności tego obszaru. Na front wysłano blisko 25 tys. żołnierzy.
Pamięć o Powstaniu Listopadowym w okresie PRL – u gaszono, wszak wymierzone było w Rosjan.
Region Świętokrzyski NSZZ „Solidarność” w rocznicę Powstania 29 listopada 1982r. zorganizował w Kielcach uroczystość ustawienia krzyża przy zbiegu ulic Źródłowej i Zagórskiej, w miejscu pochówku trzech powstańców. Pamięć tworzy tożsamość.
Powstańcom listopadowym jesteśmy zobowiązani.


Udostępnij

Pozostałe artykuły tego wydania:


wstecz
 


Kapitał ludzki Unia Europejska

Strona internetowa współfinansowana przez Unię Europejską
w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego